وال پست

وال پست

وال پست

همواره با گذر زمان و کسب تجربه از وقایع و اتفاقات ناگوار باید تمهیداتی برای پیش بینی موانعی جهت جلوگیری از آسیب های جانی و مالی احتمالی در نظر بگیریم. حتما زلزله سال ۱۳۹۶ کرمانشاه را به یاد دارید، خرابی‌ها و خسارات ناشی از عدم توجه به رفتار اعضای غیرسازه‌ای و رفتار آنها در هنگام زلزله باعث شد تا مهندسین کشور تحولی در قوانین نظام مهندسی ایجاد کنند. یکی از آن تمهیدات استفاده از وال پست ها یا نگه‌دارنده یا کلاف های افقی و قائم است.

پیش از وقوع این حادثه ناگوار و غیرقابل پیش‌بینی تصور مهندسان بدین شکل بود که به هنگام زلزله آسیب ندیدن و سالم ماندن اعضای اصلی سازه‌ای (تیر، ستون، سقف) به معنای عملکرد صحیح سازه بوده است.زمانی که به اعضای غیرسازه ای(تیغه‌ها، نما،تاسیسات،دیوارهای پیرامونی و..) آسیبی برسد در حالی که سازه پایدار باشد، عملکرد صحیح سازه زیر سوال رفته و خسارات زیادی را پدید ‌می‌آورد.

 

اما وال پست چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

 

وال پست یکی از المان های غیرسازه‌ای می‌باشد که نقشی در تحمل بارهای ناشی از زلزله ندارد و مقصود از اجرای آنها مانع شدن از تغییر شکل خارج از صفحه دیوارهای غیر سازه ای است و در طول های متفاوت برای یکپارچه عمل کردن دیوار بکار می رود.

به طور کلی می‌توان گفت وظیفه آنها انتقال نیروی های باد و زلزله از دیوارها به اسکلت سازه می باشد تا از تخریب دیوارها جلوگیری بعمل آورد.

وال پست ها دو نوع اند:
۱- وال پست عمودی
۲- وال پست افقی

وال پست افقی و عمودی

 

مدت کمی است که این تکنولوژی در کشور ما اجرا می‌شود، با این حال همچنان در بسیاری از سازه هایی که ساخته می‌شوند یا اجرا نمی‌شود یا طراحی و اجرای آن دارای ضعف و مشکلات اساسی است.

 

روش های اجرای وال پست

 

۱- اجرا با انکر بولت و نبشی کشی

۲- اتصال دیوار به ستون با میلگرد

۳-اجرای تسمه دور ستون

۴- مهار دیوار به وسیله تعبیه میلگرد در داخل ستونهای مجاور

۵- مهار دیوار از طریق تعبیه میلگرد در داخل کف

۶- مهار دیوار به دیوارهای برشی از طریق عبور میلگرد در سوراخ قالب ها

۷- اجرای وال پست برای جان پناه بام

 

ضوابط اجرای وال پست عمودی

 

در تمام ديوارهاي ساختمان بويژه در ديوارهاي نما، جهت مقاومت در برابر زمين لرزه، ضوابط مبحث ششم مقررات ملّي ساختمان و آئين نامه طراحي ساختمان در برابر زلزله استاندارد (۲۸۰۰)بايد رعايت شود.

در تمام ديوارهايي كه به علت قرارگيري عايق ها چندلايه مي شوند، اتصال بين لايه ها و يكپارچگي ديوار بايد تأمين گردد.

 

طبق آئين نامه طراحي ساختمان در برابر زلزله استاندارد (۲۸۰۰) :

 

۱- طول دیوار بیشتر از ۶ متر باشد  (در برخی دستورالعمل‌ها ۵ متر ذکر شده است).

۲- طول دیوار بیشتر از ۴۰ برابر ضخامت دیوار باشد.

۱- حداکثر طول مجاز دیوار غیر سازه ای یا جداگرها (تیغه ها) بین دو کلاف قائم نباید از ۴۰ برابر ضخامت دیوار یا تیغه و یا ۶ متر هر کدام کوچکتر است، بیشتر باشد. به بیان دیگر تا ۶ متر طول دیوار نیازی به وال پست نداریم و بیش از آن به ازای هر ۶ متر یک وال پست مورد نیاز است.

۲- حداکثر ارتفاع مجاز دیوارهای غیر سازه ای و جداگرها از تراز کف مجاور ۳.۵ متر است و در صورت تجاوز از این مقدار می باست بصورت مناسبی با وال پست مهار گردد.

۳- در صورتی که لبه قائم دیوار غیرسازه‌ای یا تیغه ها آزاد باشد این لبه ها باید به یک تیغه دیگر، یا یک دیوار عمود بر آن، یا کلاف قائم و یا ستونک (وال پست) معادل یک ناودانی از جنس فولاد با نمره ۶ یا مقطع بتن آرمه یا چوبی با اتصال کافی تکیه داشته باشد.

۴-در طرفین تمامی بازشوها می بایست والپست اجرا گردد.

۵- چنانچه دیوار غیرسازه‌ای بعد از احداث دیوار سازه‌ای و بدون اتصال به آن ساخته شود،باید در محل تقاطع به نحو مناسبی به دیوار سازه‌ای متصل و محکم شود.

 

ضوابط وال پست افقی

 

طبق آیین‌نامه‌ی ۲۸۰۰ :

۱- درصورتی‌که ارتفاع دیوار از ۳.۵ متر بیشتر شود، وال‌پست افقی باید اجرا شود.

۲- اگر ارتفاع دیوار ۳۰ برابر ضخامت آن باشد.

اجرای وال پست

 

ساخت وال پست

 

وال پست ساخته شده از جنس نبشی در انتقال بار جانبی زلزله و باد و یکپارچگی دیوار، بهتر از نوع ساخته شده از جنس قوطی عمل خواهد نمود.

برای ساختن وال پست دو عدد نبشی ۴ یا ۵ را به ضخامت دیوار موجود به وسیله میلگرد(در فواصل یک متر به یک متر توسط میلگرد آجدار سایز ۱۰) جهت یکپارچگی عملکرد هنگام وارد شدن بارهای جانبی به یکدیگر متصل نموده، سپس روی کل اعضا ماده ضد زنگ(پرایمر صنعتی و تینر) زده و سپس به المان های سازه ای بالایی و پایینی( تیرها) متصل می‌شوند، به گونه ای که در ساختمان های بتن آرمه با کاشت صفحات فلزی ( پلیت و رول بولت) در تیر و سپس جوشکاری وال پستها به آن مهار می‌شوند.

 

نکات حائز اهمیت برای اجرای وال پست ها:

 

۱- قبل از بتن‌ریزی سقف به قرار دادن بیس پلیت در شبکه بالا و پایین تیر بتنی در جایگاه اجرای وال پست توجه شود.

۲- کنترل کردن شاقولی وال پستها حتما باید انجام شود.

۳- وال پستها نباید به ستون ها متصل شوند زیرا باعث تغییر سختی و افزایش آسیب پذیری آنها می‌شوند.

۴- جلوگیری از اجرای میلگرد به جای نبشی در اجرای کلاف های افقی و جلوگیری از اجرای پشت به پشت نبشی های افقی و قائم

۵- در مکان هایی که وال پست باید کنار ستون قرار گیرند رعایت فاصله‌ی ۵ سانتیمتری الزامیست و این فاصله باید توسط مصالح نرم مثل یونولیت پر شود تا هنگام وارد شدن بارهای جانبی ستون به دیوار فشار وارد نکند.

 

سخن نهایی

 

برای ارزان‌تر تمام شدن پروژه و مواجه نشدن با کمبود بودجه از طرف کارفرما، بعضی از مهندسان عزیز وال پست را به درستی اجرا نمی‌کنند مثلا به جای استفاده از دو نبشی، از یک نبشی استفاده می‌کنند که به وفور در ساختمان های مختلف دیده می‌شود. همواره باید در نظر داشت که اتفاقات ناگوار به طور ناگهانی و غیرقابل پیش بینی رخ می‌دهند و نباید با غفلت و سهل انگاری خسارات مالی و جانی و به دنبال آن مقصر شدن در دعاوی قضایی را به وجود بیاوریم.

 

هلدینگ ساختمانی برادر ارائه دهنده انواع خدمات ساختمان اعم از طراحی، اجرا و … طبق استاندارد ها و ضوابط ساختمانی می باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره 03132619080 ، 09130913051 تماس بگیرید.

پارکینگ

پارکینگ واحد های مسکونی

پارکینگ واحد های مسکونی

پس از تشکیل پرونده، دریافت مجوزها و فرم تهیه نقشه‌ها هنگام تهیه نقشه های معماری یکی از معضلات معماران با کارفرمایان در ارتباط با پارکینگ است. در این مقاله به ضوابط پارکینگ واحد های مسکونی طبق طرح تفضیلی استان اصفهان می‌پردازیم.

پارکینگ(توقفگاه خودرو): محل نگهداري يا توقف دايم و موقت وسايل نقليه است كه مي‌تواند به صورت پاركينگ جمعي و خصوصي يا پاركينگ‌هاي عمومي وجود داشته باشد.

انواع توقفگاه‌هاي خودرو:

۱- کوچک : داراي حداکثر ۳ محل توقف خودرو

۲- متوسط: داراي ۴ تا حداکثر ۲۵ محل توقف خودرو

۳- بزرگ: داراي بیش از ۲۵ محل توقف خودرو

محل استقرار پاركينگ: در پيلوت و در محدوده سطح اشغال (همكف يا طبقات) و يا زيرزمين و حياط (فضاي باز) مي‌باشد.

به ازاء هر واحد مسكوني در هر حالت تامين حداقل يك واحد پاركينگ الزامي است.

براي پارکینگ واحد های مسکونی و یا مجتمع‌هاي آپارتماني با سطح زير بناي كمتر يا مساوي ۲۰۰ متر مربع مفيد ۱ پارکینگ به ازاء هر واحد مسکونی و براي مجتمع‌هاي آپارتماني و يا هر واحد مسكوني با سطح زير بناي بیشتر از ۲۰۰ متر مربع مفيد ۲ پارکینگ به ازاء هر واحد مسکونی لازم است.

آیا می‌توان از حیاط به عنوان پارکینگ استفاده کرد؟ در صورت رعايت سطح اشغال مجاز و رعايت حـداقل %۲۰ مساحت كل زمين به فضاي سبز ريشه‌دار، استفاده از ۲۰ درصـد فضاي آزاد (حياط) باقي مانده جهت جانمايي پاركينگ غيرسرپوشيده (روباز) به ازا هر پاركينگ بـه مساحت ۲۵مترمربع بـا احتساب امكان تحـرك اتومبيل، فضاي تردد و دارا بودن دسترسي مناسب مشروط به عدم قطع درخت و رعايت ساير ضوابط و مقررات شهرسازي و ساختماني بلامانع است.

آیا محدودیتی برای تعداد طبقات زیرزمین پارکینگ‌ها وجود دارد؟ محدوديتي از نظر تعداد طبقات زيرزمين براي قطعات مالكيت با كاربري پاركينگ مشروط به رعايت مسائل فني و ايمني وجود ندارد.

 

لزوم تامین پارکینگ

واحدهای مسکونی كه كل نياز پاركينگ آنها كمتر از ۵ واحد باشد و به دلايل مختلف تامين فضاي پاركينگ ويژه آنها در محل امكان‌پذير نبوده و ايجاد آن نيز در مكان ديگر مفيد نمي‌باشد، شهرداري مي‌تواند نسبت بـه اخذ هزينه‌هاي مربوطه اقدام و به صرف تامين پاركينگ عمومي در نزديكي همان محل برساند.

 

ضوابط دسترسی به پارکینگ

  • تامين دسترسي مستقيم پاركينگ از طريق پله و آسانسور به كليه طبقات براساس مقررات ملي ساختمان الزامي است.
  • پهناي معبر ورودي و شیب‌راه در توقفگاه‌هاي بزرگ نباید کمتر از ۵ متر و در توقفگاه‌هاي متوسط نباید کمتر از ۳.۵ متر باشد. حداقل عرض ورودي براي توقفگاه‌هاي کوچک ۲.۵ متر است.
  • در صورت جانمايي انبارها در فضاي پاركينگ، ضروري اسـت فضاي مناسب و كافي جلوي انبارها بـراي استفاده از آنها اختصاص يافته و بعد از آن براي پارکینگ واحد های مسکونی استفاده گردد.
    تبصره : توقف خودروها در پاركينگ نبايستي تزاحمي براي بازشدن درب‌ها و استفاده از فضاهاي انباري و تاسيساتي ايجاد كند.
  • جانمايي و استقرار پاركينگ در فضاي مقابـل درب‌هاي ورودي پياده قطعات مالكيت، راه‌پله‌ها و آسانسورها بايستي حداقل با فاصله ۱.۵ متري از فضاي مقابل فضاهاي مذكور انجام پذيرد.
  • احداث درب پاركينگ در پخ گذر و درب سرتاسری در قطعه مالکیت جهت تامین پارکینگ ممنوع است.

 

ابعاد و مساحت‌هاي مورد نياز پاركينگ

  •  محل پيش بيني شده براي يك واحد پاركينگ بايستي بدون احتساب مسير حركت و فضاي تردد و به صورت خالص شامل فضايي حداقل به ابعاد ۵×۲.۵متر باشد.
  • حداقل فاصله مفيد و خالص مابين ستون‌ها بـدون احتساب عرض ستون، بدنه داخلي تمام شده به ازا هر پاركينگ بايستي حداقل ۲.۵ در نظر گرفته شود.
  • هنگامي كه خودروها در طول و پشت سر يكديگر قرار مي‌گيرند، ابعاد مورد نياز براي هر خودرو ۶×۲.۵ متر مي‌باشد.نحوه قرارگیری خودروها در طول و پشت سر یکدیگر در پارکینگ
  • در پاركينگ‌هاي سرپوشيده در صورتي كه فاصله داخلي بين دهانه دو ستون حداقل ۴.۵ متر باشد، دو خـودرو ميتوانند بين دو ستون قرارگيرند. افزايش تعداد خودرو، بـا افزايش فاصله داخلي بين دهانه ستون‌ها به ميزان ۲.۵ متر به ازاي هر خودرو بلامانع است.
  • برای قرارگیری سه خودرو در کنارهم فضایی (مفید) به ابعاد ۷×۵ متر مربع لازم است. (مطابق شکل زیر)

 

سه خودرو کنارهم

  • درصورتیکه دو طرف یک محل توقف در توقفگاه دیوار باشد، عرض آن باید حداقل ۳ متر باشد.
  • فضاي چرخشي پشت خودرو، حداقل پنج متر تامين گردد.

 

فضای چرخشی

ضوابط رامپ یا شیبراهه

رامپ (شيبراهه): سطح شيب‌دار با حداكثر شيب ۱۵درصـد جهـت دسترسي به پاركينگ و سطوح زيرين بنـا (سطوح داراي اختلاف سطح).

  • حداقل عرض رامپ قوسي جهت دسترسي بـه پاركينگ در صورت يك طرفه بودن ۳.۵ متر و دو طرفه ۷ متر مي‌باشد.
    شعاع داخلي (مياني) مسير گردش‌ها در كليه پاركينگ‌ها تـا گردش ۹۰ درجه رامپ، بايستي حداقل ۵ متر باشد و تا گردش۱۸۰ درجه رامپ بايستي حداقل ۱۲ متر باشد.
  • شروع رامپ بايستي در داخل قطعه مالكيت و با حداقل فاصله ۲.۵ متري (به عنوان فضاي توقف) از بر مالكيت و درب ورودي پاركينگ در نظر گرفته شود.

 

شیب چرخش

  • حداكثر شيب رامپ در كليه پاركينگ‌ها معادل ٪۱۵ مي باشد.

 

شیب رامپ

 

  • حداقل فاصله ارتفاع آزاد رامپ در توقفگاه‌هاي کوچک خودرو، به منظور تقلیل خطرات ناشی از حریق، از کف تا سطح زیرین سقف و یا درصورت وجود تأسیسات یا عناصر سازه‌اي در زیر سقف محل ورودي و خروجي از پايين‌ترين نقطه سقف پاركينگ تـا كـف رامپ پاركينگ بايستي حداقل ۲.۲۰ متر در نظر گرفته شود. در توقفگاه‌هاي متوسط و بزرگ حداقل ارتفاع از کف تا زیر سقف ۲.۴ متر است. در توقفگاه‌هاي خصوصی، درصورت وجود ورودي مجزاي دیگري براي اشخاص، پیش‌بینی ورودي و خروجی سواره به ارتفاع حداقل ۱.۸ متر الزامی است.

 

ضوابط ورود و خروج

  • پهناي معبر ورودي و شیب‌راه در توقفگاه هاي بزرگ نباید کمتر از ۵ متر و در توقفگاه‌هاي متوسط نباید کمتر از ۳.۵ متر باشد. حداقل عرض ورودي براي توقفگاه‌هاي کوچک ۲.۵ متر است.
  • هنگامی که طبقات دیگر ساختمان به وسیله پله‌ها از توقفگاه خودرو قابل دسترس باشد، باید فضاي توقفگاه به وسیلۀ دیوار و در یا فضاي واسط محصور از فضاي پلکان جدا شود.
  • در کلیه انواع پارکینگ ها ارتفاع آزاد درب پارکینگ (مکانی که ماشین عبور می کند) نباید از ۲۱۰ سانتی متر کمتر باشد. فقط در پارکینگ های کوچک خصوصی در صورتی که ورودی و خروجی سواره و پیاده از هم جدا باشند می توانید حداقل ارتفاع آزاد درب ورودی-خروجی سواره را ۱۹۵ سانتی متر در نظر بگیرید.

نکات تاسیسات و ایمنی مورد نیاز در پارکینگ

  • تمام توقفگاه‌هاي سرپوشیده باید تا حد امکان به صورت طبیعی تهویه و درصورت کافی نبودن سطوح جهت تهویۀ طبیعی، با سیستم مکانیکی تهویه شوند. سیستم تهویۀ مکانیکی پارکینگ واحد های مسکونی باید در انطباق با مقررات مبحث چهاردهم باشد.
  • امکان دسترسی به آب لوله کشی و تجهیزات کشف و اطفا حریق در تمام توقفگاه‌ها ضروري است.
  • کف توقفگاه‌ها باید از مصالح قابل شستشو ساخته شود.
  • کف شیب‌راه‌ها در توقفگاه‌ها باید از مصالح غیر لغزنده براي خودرو باشند.
  • در پارکینگ واحد های مسکونی ستون‌هاي فلزي و بتني بايد مطابق با مباحث نهم و دهم مقررات ملي ساختمان در برابر حريق مقاوم شده و پاركينگ مجهز به تجهيزات اطفاي حريق شود.

 

 

 

منابع:

طرح تفصیلی شهر اصفهان

مقررات ملّی ساختمان ایران مبحث چهارم الزامات عمومی ساختمان

شاقول کردن ستون ها

شاقول کردن ستون ها

شاقول کردن ستون ها

  • شاقول کردن ستون ها حائز اهمیت بسیار است زیرا ستون‌ ها المان های فشاری هستند که وظیفه آنها انتقال بار ساختمان به زمین است، در صورت ناشاقول بودن وظیفه خود را به درستی انجام نداده و بارهای وارده را به طور مناسبی منتقل نمی‌کنند.
  • هنگام بتن ریزی به علت نیروهای جانبی وارده ناشی از وزن بالای بتن، ممکن است قالب ها ناشاقول شوند.
  • قبل از اجرای بتن ریزی ستون های بتنی باید قالب های آن به طور دقیق شاقول شده و در صورت ناشاقول بودن اصلاح شوند و نباید اجازه بتن ریزی را صادر کرد.
  • بعد از بتن ریزی نیز باید شاقول کردن ستون ها انجام شود زیرا ممکن است در زمان بتن ریزی قالب ها جابجا شده و در صورت بی توجهی به این مورد، مشکلات متعددی در آینده ایجاد کند.
  • هرچه ابعاد ستون‌ بیشتر باشد امکان ناشاقولی آن بیشتر می‌شود.

در صورت شاقول نبودن چه مشکلاتی پیش می‌آید؟

۱- ناشاقولی در هنگام زلزله ممکن است باعث ناپایداری ناگهانی و ریزش سازه شود.

۲- در طراحی سازه ها،رفتار سازه را به صورت خطی در نظر ‌می‌گیرند و زمانی که ستون ها ناشاقول باشند عملکرد آنها به صورت غیر خطی در می آید.

۳- باعث ایجاد ناپایداری و کمانش در ستون می‌شود به این شکل که در محل اتصال ستون به ستون و وصله ستون ها لنگر اضافی ایجاد می‌شود که ممکن است از لنگر داخلی ستون بیشتر باشد.

 

ناشاقولی ستون ها تا چه میزان قابل قبول است؟

طبق جدول ۶-۳-۳ نشریه ۵۵ (جدول رواداری سازه های بتنی متعارف) انحراف از امتداد قائم در ستون ها ۶ میلیمتر در هر ۳ متر طول و یا حداکثر ۷۵ میلیمتر در کل طول مجاز است.

 

شاقول کردن ستون ها

چگونه می‌توان ستون‌ها را شاقول کرد؟

۱- شاقول بنایی: ارزان‌ترین و ساده‌ترین راه اندازه گیری شاقول کردن ستون ‌ها استفاده از شاقول بنایی است. به این شکل که یک نخ که یک سر آن یک وزنه کوچک قرار دارد با فاصله مشخص روی یک المان در بالای قالب قرار داده می‌شود و فاصله آن نخ تا قالب را اندازه گیری می‌کنیم این عدد باید در تمام طول قالب یکسان باشد. بهتر است برای ستون های با ابعاد زیاد از دو شاقول در یک وجه استفاده کرد تا کمترین خطا رخ دهد.

 

کنترل شاقولی ستون ها

 

۲- دوربین نقشه برداری(تئودولیت): روشی پیشرفته وهزینه‌بر اما دقیق، استفاده از دوربین نقشه برداری است. بدین شکل که باید دوربین را موازی و با فاصله کم از ستون ها قرار داد سپس به لبه‌ی بالای قالب قراولروی کرده سپس دوربین را به سمت پایین آورده ، اگر سطح لبه بالا و پایین برابر بود به علت ناشاقولی اختلافی بین تار عمودی دوربین و لبه پایین ستون وجود دارد که باید اندازه گیری کرد و آن مقدار انحراف از امتداد قائم یا ناشاقولی است.

اما برای پیشگیری چه باید کرد؟

قالب ها باید در تمام وجه ها توسط جک ها مهار شوند. و باید پای آنها را توسط گچ و آجر مهار کرد تا در هنگام بتن ریزی دچار پیچش و جابجایی نشوند.

جهت شاقول کردن ستون ها در گوشه و لبه ساختمان که امکان قرار دادن جک وجود ندارد قالب ها را می‌توان با سیم آرماتوربندی یا دو پیچ مهار کرد.

نحوه کار با دو پیچ به این شکل است که قبل از بتن ریزی سقف باید یک قلاب در محل مناسب و نزدیک به ستون‌های کناری قرار داده شود تا دوپیچ به وسیله سیم نجاری و یک میلگرد دو سر خم به اون مهار شود.

هلدینگ ساختمانی برادر ارائه دهنده انواع خدمات ساختمان اعم از طراحی، اجرا و … طبق استاندارد ها و ضوابط ساختمانی می باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره 03132619080 ، 09130913051 تماس بگیرید.

قوانین شهرسازي و معماري ايران

ماده 1: قوانین شهرسازي به منظور ايجاد محيط زيست بهتر براي مردم، همچنين به منظور اعتلاي هنر معماري ايران و رعايت سبك‌هاي مختلف معما‌ري سنتي و ملي و ارائة ضوابط و جنبه هاي اصيل آن با در نظر گرفتن روش‌هاي نوين علمي و فني و در نتيجه يافتن شيوه هاي اصولي و مناسب ساختماني در مناطق مختلف كشور با توجه به شرايط اقليمي و طرز زندگي و مقتضيات محلي، شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران تأسيس ميشود.

شهرسازيماده 2

وظائف شورايعالي شهرسازي و معماري ايران به شرح زير است:

1- بررسي پيشنهادهاي لازم در مورد سياست كلي شهرسازي براي طرح در هئيت وزيران.

2- اظهار نظر نسبت به پيشنهادها و لوايح شهرسازي و مقررات مربوط به طرحهاي جامعه شهري كه شامل منطقه بندي ـ نحوه استفاده از زمين ـ تعيين مناطق صنعتي بازرگاني اداري ـ مسكوني ـ تأسيسات عمومي ـ فضاي سبز و ساير نيازمنديهاي عمومي شهر ميباشد.

3- بررسي و تصويب نهائي طرحهاي جامع شهري و تغييرات آنها خارج از نقشه هاي تفصيلي.

4- تصويب معيارها و ضوابط و آئين نامه هاي شهرسازي

ماده 3

اعضاي شورايعالي شهرسازي و معماري ايران عبارتند از:

1- وزير مسكن و شهرسازي

2- وزير كشور

3- وزير صنايع

4- وزير فرهنگ و آموزش عالي

5- وزير ارشاد اسلامي

6- وزير نيرو

7- وزير كشاورزي

8- وزير دفاع و پشتيباني

9- وزير جهادسازندگي

10- رئيس سازمان برنامه و بودجه

11- رئيس سازمان حفاظت محيط زيست.

12- وزير راه و ترابري.

13- يك نفر از اعضاي كميسيون مسكن و شهرسازي و راه و ترابري مجلس شوراي اسلامي به پيشنهاد كميسيون و انتخاب مجلس به عنوان ناظر در جلسات شورايعالي شهرسازي و معماري شركت خواهد كرد.

تبصره 1ـ در مورد بررسي طرحهاي جامع شهري و تغييرات آنها نظرات استاندارد و شوراي شهرستان و شوراي شهر 2 و شهردار و كارشناسان ذيصلاحيت كسب و مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

تبصره 2ـ جلسات شورا با حضور اكثريت اعضاء رسميت خواهد داشت و تصميمات شورا با حداقل 6 رأي معتبر خواهد بود.

تبصره 3ـ در صورتي كه هر يك از اعضاي شورا نتوانند شخصاً در هر يك از جلسات شورا شركت كند يكي از معاونان خود را به شورا اعزام خواهد داشت.

ماده 4: وزارت آباداني و مسكن به جاي دبيرخانه شورايعالي شهرسازي در تشكيلات خود واحدي ايجاد ميكند كه تحت نظر معاون شهرسازي و معماري آن وزارت وظايف زير را انجام دهد.

1-4- بررسي و اظهار نظر در مورد طرحهاي جامع شهري از طريق كميته هاي فني كه اعضاي آن به انتخاب اعضاي شورايعالي و مؤسسات ذيربط تعيين ميشوند.

2-4- تهيه معيارها و ضوابط آئين نامه هاي شهرسازي.

3-4- نظارت در تهيه طرحهاي جامع و تفصيلي و جلب نظر شوراي شهر و شهرداري مربوط در حين تهيه طرحهاي تفصيلي.

4-4- نظارت در اجراي مراحل مختلف طرحهاي تفصيلي شهري.

5-4- ابلاغ مصوبات شورايعالي شهرسازي و معماري ايران به وزارتخانه ها و سازمانهاي مسئول در ارشاد و راهنمايي دستگاههاي مربوط در مورد مسائل ناشي از اجراي طرحهاي جامع شهري.

6-4- ايجاد يك مركز مطالعاتي و تحقيقاتي شهرسازي و معماري.

7-4- جمع آوري اطلاعات و آمار اقتصادي و اجتماعي و شهرسازي و معماري.

8-4- تشكيل نمايشگاهها از كارهاي مختلف معماري و شهرسازي با همكاري سازمانهاي مربوط و انجام مسابقات شهرسازي و معماري و تشكيل كنفرانسهاي لازم به منظور نيل به هدفهاي مذكور در اين قانون

ماده 5: بررسي و تصويب طرحهاي تفصيلي شهري و تغييرات آنها در هر استان به وسيلة كميسيوني به رياست استاندار به عضويت رئيس شوراي شهرستان و شهردار و نمايندگان وزارت فرهنگ و آموزش عالي و مسكن و شهرسازي و نماينده مهندس مشاور تهيه كننده طرح و عضويت نماينده وزارت كشاورزي انجام ميشود. آن قسمت از نقشه هاي تفصيلي كه به تصويب شوراي شهر برسد براي شهردار لازم الاجرا خواهد بود. تغييرات نقشه هاي تفصيلي اگر در اساس طرح جامع شهري مؤثر باشد بايد به تأييد شوراي عالي شهرسازي برسد.

تبصره اصلاحي مصوب 25/9/65 مجلس شوراي اسلامي.

تبصره ـ بررسي و تصويب طرحهاي تفصيلي شهري و تغييرات آنها در شهر تهران به عهده كميسيوني مركب از نمايندگان وزراء مسكن و شهرسازي، كشور، نيرو (در حد معاونت مربوطه) سرپرست سازمان حفاظت محيط زيست و شهردار تهران يا نماينده تام الاختيار او و رئيس شوراي شهر تهران ميباشد. محل دبيرخانه كميسيون در شهرداري و دبير آن شهردار تهران و يا نماينده تام الاختيار او خواهد بود و جلسات آن با حضور اكثريت اعضاء رسميت يافته و تصميمات كميسيون حداقل با 4 رأي موافق معتبر است ضمناً تا تشكيل شوراهاي شهر نماينده وزير كشور به عنوان قائم مقامي رئيس شوراي شهر تهران هم در كميسيون شركت خواهد كرد.

قوانین نظام مهندسي و كنترل اجراي ساختمان

قوانین نظام مهندسي و كنترل ساختمان در حقيقت بيان كننده انتظارات گسترده نظام قانونگذاري كشور به نمايندگي آحاد جامعه، از تك تك افراد و نهادهايي است كه به نحوي در اين امر خطير دخالت دارند. در قوانین نظام مهندسي و كنترل ساختمان علاوه برتبيين يك تشكيلات منسجم و داراي مسئوليت براي متخصصان مرتبط با رشته ساختمان و پيش بيني استفاده بهينه از توان كارگران ساختماني داراي مهارت فني، لزوم تدوين، آموزش و كنترل مقررات ملّي ساختمان را به عنوان مجموعه اصول و قواعد فني كه با رعايت آنها در طراحي، محاسبه، اجرا، بهرهبرداري و نگهداري ساختمانها موجب اطمينان از ايمني، بهداشت، بهرهدهي مناسب،آسايش و صرفه اقتصادي خواهد شد، يادآور شده و مسئوليت اجراي آن را بهاين وزارتخانه سپرده است.

نظام مهندسی

ماده 1

تعريف: نظام مهندسي و كنترل ساختمان عبارت است از مجموعه قانون، مقررات، آئيننامهها، استانداردها و تشكلهاي مهندسي، حرفهاي و صنفي كه در جهت رسيدن به اهداف منظور در اين قانون تدوين و به مورد اجراء گذاشته ميشود.

ماده 2

اهداف و خط مشي نظام مهندسي و كنترل ساختمان عبارتند از:

-1تقويت و توسعه فرهنگ و ارزشهاي اسلامي در معماري و شهرسازي

-2تنسيق امور مربوط به مشاغل و حرفه‌هاي فني و مهندسي در بخشهاي ساختمان و شهرسازي

-3تأمين موجبات رشد و اعتلاي مهندسي در كشور

-4ترويج اصول معماري و شهرسازي و رشد آگاهي عمومي نسبت به آن و مقررات ملي ساختمان و افزايش بهره وري.

-5بالا بردن كيفيت خدمات مهندسي و نظارت بر حسن اجراي خدمات.

-6ارتقاي دانش فني صاحبان حرفه‌ها در اين بخش.

-7وضع مقررات ملي ساختمان به منظور اطمينان از ايمني، بهداشت، بهره‌دهي مناسب، آسايش و صرفه اقتصادي و اجراء و كنترل آن در جهت حمايت از مردم بعنوان بهره‌برداران از ساختمانها و فضاهاي شهري و ابنيه و مستحدثات عمومي و حفظ و افزايش بهره‌وري منابع مواد و انرژي و سرمايه‌هاي ملي.

-8تهيه و تنظيم مباني قيمت گذاري خدمات مهندسي.

-9الزام به رعايت مقررات ملي ساختمان، ضوابط و مقررات شهرسازي و مفاد طرحهاي جامع و تفصيلي و هادي از سوي تمام دستگاههاي دولتي، شهرداريها، سازندگان، مهندسين، بهره‌برداران و تمام اشخاص حقيقي و حقوقي مرتبط با بخش ساختمان به عنوان اصل حاكم بر كليه روابط و فعاليتهاي آنها و فراهم ساختن زمينه همكاري كامل ميان وزارت مسكن و شهرسازي، شهرداريها و تشكلهاي مهندسي و حرفه‌اي و صنوف ساختمان.

-10جلب مشاركت حرفه‌اي مهندسان و صاحبان حرفه‌ها و صنوف ساختماني در تهيه و اجراي طرحهاي توسعه و آباداني كشور

ماده 3

براي تأمين مشاركت هر چه وسيعتر مهندسان در انتظام امور حرفه‌اي خود و تحقق اهداف اين قانون در سطح كشور “سازمان نظام مهندسي ساختمان” كه از اين پس در اين قانون به اختصار “سازمان” خوانده ميشود و در هر استان يك سازمان به نام “سازمان نظام مهندسي ساختمان استان” كه از اين پس به اختصار “سازمان استان” ناميده ميشود، طبق شرايط ياد شده در اين قانون و آئين‌نامه اجرايي آن تأسيس مي‌شودسازمانهاي ياد شده غيرانتفاعي بوده و تابع قوانين و مقررات عمومي حاكم بر مؤسسات غيرانتفاعي ميباشند.

ماده 4

از تاريخي كه وزرات مسكن و شهرسازي با كسب نظر از وزارت كشور در هر محل حسب مورد اعلام نمايد، اشتغال اشخاص حقيقي و حقوقي به آن دسته از امور فني در بخشهاي ساختمان و شهرسازي كه توسط وزارت ياد شده تعيين ميشود مستلزم داشتن صلاحيت حرفه‌اي است. اين صالحيت در مورد مهندسان از طريق پروانه اشتغال به كار مهندسي و در مورد كاردانهاي فني و معماران تجربي از طريق پروانه اشتغال به كار كارداني يا تجربي و در مورد كارگران ماهر از طريق پروانه مهارت فني احراز ميشودمرجع صدور پروانه اشتغال به كار مهندسي و پروانه اشتغال به كار كارداني و تجربي وزارت مسكن و شهرسازي و مرجع صدور پروانه مهارت فني وزارت كار و امور اجتماعي تعيين ميگردد. شرايط و ترتيب صدور، تمديد، ابطال و تغيير مدارك صلاحيت حرفه‌اي موضوع اين ماده و چگونگي تعيين، حدود صلاحيت و ظرفيت اشتغال دارندگان آنها، در آئين‌نامه اجرايي اين قانون معين ميشود.

تبصره 1ـ وزارت مسكن و شهرسازي و وزارت كار و امور اجتماعي حسب مورد موظفند ظرف 10 سال از تاريخ ابلاغ اين قانون با استفاده از همكاري شهرداريها، مهندسان و سازمانها و تشكلهاي حرفه‌اي و صنفي شاغل در اين بخشها دامنه اجراي اين ماده را به كل كشور توسعه دهند، اهداف مرحله‌اي اين امر و بودجه موردنياز براي آموزش و آزمون اشخاص و سامان بخشيدن به صنوف و حرف فني شاغل در اين بخشها همه ساله در بودجه ساليانه دستگاه اجرايي مربوط پيش بيني خواهد شد.

تبصره 2ـ كليه اشخاص حقيقي و حقوقي غيرايراني جهت انجام خدمات موضوع اين قانون بايد مدارك صلاحيت حرفهاي موقت دريافت دارند

ماده 5

اركان سازمان عبارت است از هر يك از سازمان استانها، هيأت عمومي سازمان، شوراي مركزي سازمان، رئيس سازمان، شوراي انتظامي نظام مهندسي

ماده 6

براي تشكيل سازمان استان وجود حداقل 50 نفر داوطلب عضويت از بين مهندسان حوزه آن استان كه داراي مدرك مهندسي در رشته‌هاي اصلي مهندسي شامل معماري، عمران، تأسيسات مكانيكي، تأسيسات برقي، شهرسازي، نقشه‌برداري و ترافيك باشند ضروري است.

تبصره 1ـ مهندس حوزه هر استان در اين قانون به شخصي اطلاق ميشود كه حداقل متولد آن استان يا 6 ماه ممتد پيش از تاريخ تسليم درخواست عضويت، در آن استان مقيم باشد.

تبصره 2ـ هر يك از مهندسان در بيش از يك سازمان نميتوانند عضويت يابند.

ماده 7

عضويت اشخاص حقوقي شاغل به كار مهندسي در رشته‌هاي اصلي و اشخاص حقيقي در رشته‌هاي مرتبط با مهندسي ساختمان در سازمان استان بلامانع است.

تبصره 1ـ رشته‌هاي مرتبط با مهندسي ساختمان به كليه رشته‌هايي اطلاق ميشود كه عنوان آنها با رشته‌هاي اصلي ياد شده در ماده (6) متفاوت بوده ولي محتواي علمي و آموزشي آنها با رشته‌هاي اصلي بيش از 70% در ارتباط باشد و فارغ التحصيلان اينگونه رشته‌ها خدمات فني معيني را در زمينه‌هاي طراحي، محاسبه، اجراء، نگهداري، كنترل، آموزش، تحقيق و نظاير آن به بخشهاي ساختمان و شهرسازي عرضه ميكنند اما اين خدمات از حيث حجم، اهميت و ميزان تأثير عرفا همطراز خدمات رشته‌هاي اصلي مهندسي ساختمان نباشد.

تبصره 2ـ حدود صلاحيت حرفه‌اي دارندگان مدارك تحصيلي دانشگاهي مرتبط با مهندسي ساختمان و عناوين اين رشته‌ها توسط كميسيوني متشكل از نمايندگان وزير مسكن و شهرسازي، وزير فرهنگ و آموزش عالي و رئيس سازمان تعيين و به تصويب وزير مسكن و شهرسازي ميرسد. مرجع تطبيق عناوين مدارك تحصيلي كمتر از معادل ليسانس و تعيين حدود صلاحيت حرفه‌اي دارندگان آنها وزارت مسكن و شهرسازي است.

ماده 8

هر سازمان استان داراي مجمع عمومي، هيأت مديره، شوراي انتظامي و بازرسان است و محل استقرار دايم دفتر مركزي آن در مركز استان ميباشد. سازمانهاي استان ميتوانند در ساير شهرهاي استان و همچنين در مناطق مختلف شهرهاي بزرگ مركز استان در صورت پيشنهاد شوراي مركزي و تصويب وزير مسكن و شهرسازي، در مركز استانهاي مجاوري كه در آنها سازمان استان تأسيس نشده باشد، دفاتر نمايندگي داير نموده و انجام تمام يا بخشي از وظايف مستمر سازمان در حوزه مربوط را به آن دفاتر محول كنند

ماده 9

مجمع عمومي سازمان استان از اجتماع تمامي اشخاص حقيقي عضو داراي حق رأي سازمان كه منحصر به دارندگان مدرك تحصيلي در رشته‌هاي اصلي مهندسي ساختمان و رشته‌هاي مرتبط است تشكيل ميشود و وظايف و اختيارات آن به شرح زير است:

الف ـ انتخاب اعضاي هيأت مديره.

ب ـ استماع گزارش عملكرد ساليانه هيأت مديره و اعلام نظر نسبت به آن.

ج ـ بررسي و تصويب ترازنامه سالانه “سازمان استان” و بودجه پيشنهادي “هيأت مديره“.

د ـ تعيين و تصويب حق وروديه و حق عضويت سالانه اعضاء و ساير منابع درآمد براي سازمان بر اساس پيشنهاد “هيأت مديره“.

هـ ـ بررسي و اتخاذ تصميم نسبت به ساير اموري كه طبق قوانين و آئيننامه‌هاي مربوط به عهده سازمان استان و در صلاحيت مجمع عمومي ميباشد.

تبصره 1ـ جلسات مجمع عمومي بطور عادي سالي يكبار و بطور فوقالعاده به تعداد دفعاتي كه توسط مجمع عمومي در اجلاس عادي تعيين ميشود، به دعوت هيأت مديره تشكيل ميشود. هيأت مديره ملزم به دعوت از نمايندگان وزير مسكن و شهرسازي جهت شركت در جلسات مجمع عمومي ميباشد و جلسات ياد شده با رعايت ساير شرايط، مشروط به انجام دعوت ياد شده رسميت خواهد يافت.

تبصره 2ـ در صورت تصويب هيأت مديره سازمان استان، نمايندگان اشخاص حقوقي عضو سازمان ميتوانند بعنوان ناظر به جلسات مجمع عمومي دعوت شوند و در آن حضور يابند.

تبصره 3ـ بازرسان در اولين جلسه فوق العاده مجمع عمومي و به پيشنهاد هيأت مديره تعيين ميشوند.

ماده 10

هر يك از سازمانهاي استان داراي هيأت مديره‌اي خواهد بود كه از بين اعضاي داوطلب واجد شرايط در رشته‌هاي اصلي مهندسي ساختمان براي يك دوره سه ساله انتخاب خواهد شد و انتخاب مجدد اعضاي هيأت مديره بلامانع است

ماده 11

شرايط انتخاب شوندگان هيأت‌هاي مديره سازمان هاي نظام مهندسي به شرح زير ميباشد:

-1تابعيت دولت جمهوري اسلامي ايران.

-2نداشتن فساد اخلاقي و مالي و عدم اعتياد به مواد مخدر.

-3داشتن حسن شهرت اجتماعي و شغلي عملي به مهندسي و رعايت اخلاق و شئون مهندسي.

-4نداشتن پيشينه كيفري و عدم وابستگي به گروههاي غيرقانوني.

-5داشتن حسن شهرت در تعهد عملي به احكام دين مبين اسلام و وفاداري به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران.

تبصره ـ اقليتهاي ديني به رسميت شناخته شده در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تابع احكام دين اعتقادي خود ميباشند.

-6دارا بودن صلاحيت علمي و حرفه‌اي به ميزان مندرج در آئين‌نامه.

ماده 12

تعداد اعضاي اصلي هيأت مديره سازمان استانها بين 5 تا 25 نفر متناسب با تعداد اعضا به تفكيك رشته هاي اصلي خواهد بود.

تبصره ـ در هر يك از رشته‌هاي اصلي مهندسي ساختمان كه نماينده يا نمايندگاني در هيأت مديره سازمان استانها دارند، يك نفر به عنوان عضو علي البدل هيأت مديره انتخاب خواهد شد. نحوه شركت اعضاء علي البدل در جلسات هيأت مديره در آيين نامه اجرايي اين قانون معين خواهد شد.

انتشار ضوابط ساخت و ساز مجتمع های مسکونی «دوستدار کودک»

انتشار ضوابط ساخت و ساز مجتمع های مسکونی «دوستدار کودک»

مدیرکل معماری و شهرسازی شهرداری تهران از تهیه دستوالعمل ضوابط ساخت و ساز مجتمع های مسکونی «دوستدار کودک» خبر داد.

مهدی صالحی درباره اقدامات معاونت شهرسازی در راستای اجرای طرح «شهر دوستدار کودک»، اظهار کرد: یکی از وظایفی که بر عهده معاونت شهرداری تهران گذاشته شده، ایجاد الزاماتی برای ضوابط ساخت و ساز مجتمع های مسکونی در انطباق با طرح شهر دوستدار کودک است.
وی ادامه داد: در این راستا دستورالعمل با کیفیتی از سوی مشاور طرح، تهیه شده و بر اساس آن مشخص است یک مجتمع مسکونی مناسب برای زندگی یک کودک چه استانداردهایی در اجرا رعایت و چه استاندارهایی برای تأمین فضا باید رعایت کند.

انتشار ضوابط ساخت و ساز مجتمع های مسکونی «دوستدار کودک»
مدیرکل معماری و ساختمان شهرداری تهران تصریح کرد: این دستورالعمل به کمیسیون ماده 5 ارسال خواهد شد تا بعد از تصویب بتوانیم آن را به عنوان الزامات ساختمانی به مناطق 22 گانه ابلاغ کنیم. این موضوع را از ضوابط ساخت و ساز مجتمع های مسکونی آغاز می کنیم و بعد باید به سمت محیط های تجاری بپردازیم ولی به دلیل اینکه کودکان بیشترِ وقت خود را در محیط های مسکونی می گذرانند، مجتمع های مسکونی در اولویت هستند.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه قرار است ساختمان های جدید با استانداردهای تعیین شده، ساخته شوند طبیعتا کمتر از دو سال شاهد تغییرات عینی نخواهیم بود اما صاحب سندی می شویم که وقتی به کسی می گوییم ساختمان دوستدار کودک، نگوید یعنی چی؟! با نهایی شدن دستورالعملی که به آن اشاره کردم معیارهایی برای مجتمع دوستدار کودک تعیین میشود به عنوان مثال ارتفاع نرده ها 70 سانتی متر خواهد بود یا دکمه های آسانسور در قسمتی از کابین قرار می گیرد که کودک امکان استفاده از آن را داشته باشد.

صالحی با بیان اینکه این موارد جزئی شامل صدها مورد است و وقتی همه آنها کنار یکدیگر قرار می گیرد می توان گفت یک ساختمان یا مجتمع دوستدار کودک است، گفت یک ساختمان یا مجتمع دوستدار کودک است، گفت: برای ساختمان‌های ساخته شده طبق قانون نمی‌توانیم الزامی برای اعمال تغییرات، تعیین کنیم.

انتشار ضوابط ساخت و ساز مجتمع های مسکونی «دوستدار کودک»

وی تصریح کرد: برای شهر دوستدار سالمند نیز موضوع در راستای مناسب‌سازی فضاهای شهری در حال دنبال شدن است و در شرح مأموریت ما به شکل دیگری تعیین نشده است. با مناسب‌سازی شهری، فضا برای کم‌توان‌ها و معلولین که در واقع سالمندان نیز به نوعی کم‌توان محسوب می‌شود، بهبود می‌ یابد.

وی ادامه داد: در این راستا 500 کیلومتر پیاده‌راه‌سازی در دستور کار قرار دارد که تا پایان سال جاری به سرانجام می‌رسد و کار با سرعت بالایی آغاز شده است که با استاندارهای تعیین شده مطابقت دارد.